MOŻEMY SIĘ UCZYĆ OD DYSLEKSJI JAK KREATYWNIE MYŚLEĆ

Dyslektycy są inteligentni i kreatywni. Muszą tacy być, aby poradzić sobie w szkole i w świecie, w którym nie wszystko dla nich jest jasne, co jest zrozumiałe dla innych. Kiedy mój syn był w zerówce rozwiązywał zadnie, w którym w jednej kratce była pewna liczba kółeczek, a on miał w następnej kratce dorysować o trzy mniej. Niestety dorysował tych kółeczek za dużo. Zwróciłam mu uwagę na błąd i zapytałam co teraz zrobi. Myślałam, że poskreśla nadliczbowe kółeczka. Jestem przekonana, że większość dzieci by to właśnie zrobiła. Tymczasem moje dziecko przemyślało zadanie i po prostu dorysowało kółeczka do pierwszej kratki, tak, że w drugiej było o trzy mniej. Zaskakujące rozwiązanie pokazało, że można rozwiązać problem w nietypowy sposób. Autor artykułu, który przetłumaczyłam poniżej, Rod Judkins, jest artystą, pisarzem i mówcą. Tytuł jego artykułu jest wymowny "Możemy uczyć się od dysleksji jak kreatywnie myśleć". Jest również autorem światowego bestsellera "Zmień swój umysł:57 sposobów na odblokowanie twojej kreatywności". Myślę, że zainspiruje do pozytywnego spojrzenia na dysleksję.

Dysleksja jest zaletą, jeżeli chcesz być oryginalnym i innowacyjnym.

Dysleksja może raczej pomóc niż zaszkodzić ludziom w pisaniu. Dysleksja, która oznacza „trudności ze słowami”, może być zaletą, jeżeli chcesz być pisarzem. Tajemnica autorki kryminałów, Agaty Christie, dysleksja, umożliwiła jej powieściom bycie bardziej oryginalnymi i unikatowymi niż, innych pisarzy jej czasów.

Dysleksja

Można byłoby wybaczyć myślenie, że dysleksja powstrzyma kogoś przed karierą pisarza. Jednak wielu innowacyjnych i wyjątkowych pisarzy, albo miało dysleksję, albo posiada wiele jej symptomów. Towarzystwo Dysleksji wskazuje na George’a Bernarda Shaw, F. Scotta Fitzgeralda, Juliusza Verne’a, WB Yeates’a, John’a Irwinga, Gustawa Flauberta, Roalda Dahla i wielu innych, których nie sposób wymienić. Pisarze będący dyslektykami są często bardzo oryginalni i tworzą nowe rozwiązania.

Dyslektycy mają trudności z czytaniem, pisaniem, i w szczególności z literowaniem, ale matematyka, pamięć i organizacja też mogą być tymi trudnościami dotknięte. To tworzy problemy w szkole, mimo, że dyslektycy są inteligentni. Dysleksja dotyka 1 na 10 w populacji, a 1 na 25 ciężko.

Dysleksja jest często opisywana jako „sposób oprogramowania mózgu”. Nie ma na nią lekarstwa, ale ludzie nią dotknięci mogą nauczyć się pewnych strategii w celu przezwyciężenia trudności. Dyslektycy rozwijają alternatywne metody w czytaniu i pisaniu, i organizują obwody mózgu w inny sposób niż „normalni ludzie”. Używają płata czołowego i prawej części mózgu do czytania i pisania, ludzie, którzy nie są dyslektykami używają w tym celu lewej półkuli.

Dyslektycy muszą ciężej pracować, aby przezwyciężyć trudności. Z wyzwaniami, które napotykają muszą walczyć od wczesnego wieku, co uczy dyslektyka uporu w napotykanych komplikacjach.

Dyslektycy uczą się jak patrzeć na problem pod wieloma kątami i znajdują nowe sposoby pomimo swoich niedoskonałości. Z powodu konieczności wypracowywania kreatywnych rozwiązań są wytrenowani w przezwyciężaniu wyzwań i przekształcają się w naturalnych „rozwiązywaczy problemów”.

Najlepiej sprzedającą się pisarką z czterema miliardami sprzedanych książek była Agatha Christie. Tylko Biblia i Szekspir miały większą ilość sprzedanych książek. Nie jest przypadkiem, że popularna pisarka była dyslektykiem. Powiedziała: „Pisanie i literowanie zawsze były straszne dla mnie.” Oraz „…Byłam niesamowicie słaba w literowaniu, i taka pozostałam”. Dyslektycy odnoszący sukcesy są opisywani jako ludzie, którzy odnieśli sukces pomimo dysleksji, lecz być może oni odnieśli sukces z powodu dysleksji. Ze względu na to, że umysł Christie działał w inny sposób, jej powieści były też inne. Jej oryginalność wynikała ze skomplikowanych wątków pobocznych i niezwykle wysokiej liczby postaci. Christie musiała ciągle ponownie odczytywać i przepisywać swoje manuskrypty. Bardzo powoli pisała przeznaczając na to dużo czasu. To dawało efekt uboczny w postaci bardzo rozwiniętych wątków i postaci.

Profesor w dziedzinie rozwoju uczenia się na Uniwersytecie w Yale, dr Sally Shaywitz, przekonuje, że dysleksja powinna być traktowana jako korzyść, a nie wada. Powiedziała „Chcę, żeby ludzie żałowali, że nie są dyslektykami”. Shaywitz była jedną z fundatorek Centrum Yale dla Dysleksji i Kreatywności, które bada powiązania między nimi.

Osoby dobrze literujące i piszące mogą być w gorszym położeniu, jeśli chcą tworzyć kreatywne i oryginalne prace. W szkole są zachęcani do udoskonalania tego, w czym już są dobrzy. Zaskoczeniem jest, że niewielu kreatywnych i oryginalnych pisarzy odnosiło sukcesy w szkole. Dysleksja jest zaletą, jeśli chcesz stworzyć innowacyjne i przełomowe dzieło – nawet jako pisarz. 

link do oryginału artykułu poniżej

http://www.psychologytoday.com/blog/connect-creativity/201404/we-can-learn-dyslexia-how-think-creatively 

5 PYTAŃ I ODPOWIEDZI NA TEMAT DYSLEKSJI

Poniżej przetłumaczyłam artykuł z Psychology Today dotyczący dysleksji. Gdybym znała te fakty, łatwiej by mi się pracowało z moim synem, również dyslektykiem. Pamiętam jak w przedszkolu pani wydała zakaz uczenia dzieci pisania, gdyż będą się uczyły tego w pierwszej klasie szkoły podstawowej. Gdyby mój syn się uczył czytać i pisać jednocześnie, może by było mu łatwiej opanować literki. Polecam przeczytanie tekstu, gdyż odświeża i rewiduje niektóre poglądy.

Prostym językiem: 5 ważnych pytań dotyczących dysleksji

Przejrzyj te wskazówki, aby zrozumieć i pomóc dyslektykom.

Autor J. Richard Gentry, Ph.D.

Psychologowie, kognitywiści i neurolodzy rozwiązują zagadkę dysleksji. Ale jeśli jesteś rodzicem, nauczycielem lub opiekunem, może być trudno czytać i rozumieć ostatnie badania. Poniżej znajduje się pięć ważnych, często zadawanych pytań na temat dysleksji, które przebrnąwszy przez żargon, udzielą ci aktualnych informacji.

5 ważnych pytań i odpowiedzi na temat dysleksji

1. Co to jest dysleksja?

Dysleksja jest stanem uwarunkowanym biologicznie, który powoduje trudności początkującym czytelnikom w nauce czytania. W laickiej terminologii, organizacja typowego mózgu odpowiedzialna za czytanie i literowanie nie funkcjonuje normalnie u dzieci dyslektycznych mimo, że mogą być bardzo mądre. Dysleksja jest problemem związanym z mózgiem, lecz jej przyczyna nie ma nic do czynienia z inteligencją. Mówiąc prościej, dzieci, które są dyslektykami mają kłopoty z aby nauczyć się dekodować pismo i literować. Dysleksja nie jest zaburzeniem rozumienia, chociaż jeśli nie można przeczytać słowa to nie można go też zrozumieć. (Ten post nie jest odnosi się do dysleksji nabytej przez zdrową osobę, która cierpi na uraz mózgu.)

Dyslektycy mogą nauczyć się czytać – najprawdopodobniej przez reorganizację obwodów i dostęp do innych regionów niż normalnie czytający mózg. Czytelnicy dyslektyczni są znani z tego że są wolniejsi w tempie czytania ale zdaje się, że nikt nie wie dlaczego. Zakładam prostą teorię dla tego stanu, w odróżnieniu od bardziej złożonych teorii deficytu prędkości ogólnego przetwarzania, co do której naukowcy się nie potrafią zgodzić: Wielu dyslektyków czyta w wolniejszym tempie z powodu fonetyzacji, „wymawiają każde słowo w myślach” raczej niż używają bezpośredniej ścieżki od widzenia pisma do znaczenia. Mimo, że większość dyslektyków uczących się czytać wymawia słowa w umyśle kiedy czyta, nie może zobaczyć słów w myślach kiedy je literuje.

W rzeczy samej, kiepska pisownia jest charakterystycznym znakiem dysleksji i jest bardzo prawdopodobne, że jeżeli jesteś dyslektykiem będziesz się zmagał z angielską pisownią. Dyslektycy często piszą kilka razy w jednej pracy to samo słowo inaczej i nigdy nie mogą rozpoznać różnic. Wysnuwa się różne teorie, że rejon „formowania słowa” w obszarze mózgu łączącym język z wizualną wskazówką, która jest aktywowana dla obydwu funkcji: czytania i pisania, nie funkcjonuje u dyslektyków. Ten obszar mózgu wydaje się dostępem do funkcji, która u normalnego biegłego czytelnika umożliwia widzenie słowa w oczach umysłu lub wizualizowanie pisowni.

Nie ma dwóch takich samych dyslektyków – lub mających takie samo funkcjonowanie mózgu – więc spodziewajcie się różnorodności w sposobach uwidaczniania się dysfunkcji.

2. Jak często występuje dysleksja?

Nikt tego nie wie. Widziałem szacunki w literaturze dotyczącej dysleksji wahające się od 1% do 1/3 populacji. Ostatnie badania sugerują, że jeden na pięciu ludzi ma opartą na neurologicznym przetwarzaniu trudności w nauce czytania. Zestawmy to z faktem, że 65% amerykańskich czwartoklasistów czyta poniżej poziomu sprawności.

Częścią trudności w ustalaniu częstości dysleksji jest to, że dysleksja objawia się różnym natężeniu: jedne przypadki są łagodne, inne ciężkie.

3. Czy dysleksja częściej występuje w rodzinach?

Tak. Ma pochodzenie genetyczne. Jest uwarunkowana biologicznie i neurologicznie więc występowanie rodzinne nie jest niespodzianką. Ostatnie badania podważają popularny mit i informują, że dysleksja jest na równi powszechna wśród chłopców jak i wśród dziewcząt. Jeśli jesteś dyslektykiem, jest prawdopodobne, że połowa twoich braci i sióstr też będzie dyslektykami. 

4. Czy dyslektycy widzą słowa od końca?

Prawdopodobnie nie – chociaż mogą pisać słowa czy litery od tyłu. Nauka w tej sprawie nie wypowiada się jasno. Większość ostatnich studiów kojarzy przypadkowe czynniki dysleksji z wczesnymi trudnościami w przetwarzaniu liter – dźwięków (deficyty procesów fonologicznych) a nie z brakiem zdolności wizualnych lub dysfunkcją w procesach wizualnych. Anomalie wizualne z dysleksją mogą być symptomem, nie przyczyną.

5. Jak możemy pomóc dyslektykom?

• Wcześnie interweniuj. Dysleksja lub problemy w czytaniu są uważane za najbardziej rozpowszechnione problemy w uczeniu się. Często nie są diagnozowane lub leczone aż do czasu kiedy jest już za późno na łatwe odzyskanie sprawności.
• Ucz pisania. Zacznij uczenie pisania w przedszkolu. Zaczynanie pisania i czytania, które są wzajemnie połączone w mózgu, są prawie jednym i tym samym. Wczesne pisanie powoduje zainteresowanie i wytrzymałość (obie rzeczy potrzebne w literaturze), angażuje mózg w powtarzające się myśli o tym jak litery i dźwięki odzwierciedlają znaczenie, zajmuje się wielorakimi umiejętnościami dotyczącymi czytania i rozumowania oraz pomaga aktywować obszary mózgu odpowiedzialne za czytanie i literowanie.
• Ucz fonicznie.
• Ucz pisowni. Zdolność do poprawnej pisowni jest lokomotywą, która napędza czytający mózg. Jest ważne, jak obszary mózgu odpowiadające za czytanie płynnie działają lub powodują katastrofę edukacyjną. Dyrektorzy powinni przestać zakazywać nauczycielom nie uczenia pisowni ponieważ pisownia nie jest testowana. Uczenie pisowni wyraźnie poprawia automatyzm i płynność, co jednak z kolei poprawia wyniki w testach. (Dyslektycy potrzebują specjalnych dostosowań w pisowni i więcej czasu na egzaminach)
• Ucz pisania ręką. Technologia jest świetna, ale nie angażuje mózgu w fazie wczesnego czytania, jak nauka pisania piórem po kartce przy użyciu liter jako obrazów dźwięków, po to aby wyrazić myśli. Studia skanów mózgu pokazują, że wczesne lekcje odręcznego pisania pomagają aktywować i koordynować obszary odpowiadające za czytanie.
• Korzystaj z powtarzania. Mózg karmi się powtórzeniami wykonywania czynności takich jak czytanie automatyczne. Korzystaj z powtarzania głośnego czytania, rymowania, łączenia liter z dźwiękami, pisania alfabetu, literowania, wypowiadania słów, automatycznego czytania, odnajdywania znaczenia w druku. Rób to w sposób zrównoważony i zabawny. Na początku nie spodziewaj się perfekcji ani poprawności.
• Nigdy się nie poddawaj. Pamiętaj, dyslektycy są w trakcie procesu reorganizacji obszarów mózgu. Mogą potrzebować więcej czasu, dostosowań i współczucia. Niektórzy dyslektycy doświadczają wyjątkowych sukcesów literackich w dorosłym życiu.

Nie znamy wszystkich odpowiedzi na pytania o dysleksję. Powyższy zestaw odpowiedzi jest syntezą trzydziestu lat badań i informacji od setek dyslektyków oraz moich osobistych doświadczeń: Jestem dyslektykiem.

Link do tego artykułu poniżej:

http://www.psychologytoday.com/blog/raising-readers-writers-and-spellers/201312/in-plain-language-5-big-faq-s-about-dyslexia

JAK POMÓC DYSLEKTYKOWI W NAUCE

Poniżej kilka rad dla osób z problemem dysleksji. Głównym problemem, jak wiadomo jest czytanie i pisanie. Zazwyczaj dochodzą jeszcze jakieś inne problemy np. lateralizacja. Spróbuj zastosować chociaż kilka z poniższych rad, a może nauka pójdzie ci łatwiej.

1. w czytaniu będzie ci bardzo pomocna przezroczysta kolorowa folia, np. taka jak na okładki do bindowania. Po położeniu jej na tekst można go łatwiej przeczytać, gdyż jest wyraźniejszy. (informacja ze szkolenia dla nauczycieli) Do używania tego należy się jednak przyzwyczaić. Dyslektycy na początku skarżą się na lekki dyskomfort. Są po prostu nieprzyzwyczajeni do kolorowego tła.
2. alternatywą tego rozwiązania jest drukowanie notatek na papierze kolorowym np. żółtym. Dyslektykowi łatwiej się wtedy czyta.
3. w tekście należy zastosować wyrównanie do lewej.
4. po napisaniu notatki zastosuj trzy linie odstępu między znakami. Linijki mylą się wtedy rzadziej dyslektykowi.
5. ważne jest słuchanie tekstu przez słuchawki, nie będzie cię wtedy nic rozpraszać.
6. jak u każdego, systematyczność jest podstawą nauki. Pamiętaj, że nauka to ewolucja, nie rewolucja. Jak radzi wielu speców od rozwoju osobistego, zacznij od czegoś małego i stopniowo wydłużaj czas nauki.
7. staraj się wykonywać każde zadanie dokładnie, jeśli powtarzasz błędy, to się ich nauczysz, a nie o to ci chodzi.

Małe dzieci, które mają zadatki na dyslektyka, na przykład mają problemy z rozpoznawaniem 

a, o

b, p, d

nie widzą ogonków w literkach

powinny mieć literki ulepione z plasteliny lub kupione figurki literek, aby mogły sobie dokładnie obejrzeć każdą z nich ze wszystkich stron.